Kurum raporlarından okuma notları

Öncelikle hoş geldiniz. Bu seri ile IMF’nin 26 Mart 2021 tarihinde yayınlanan ve orijinal ismi “What's Next?” dijital ses dosyasını (podcast) birlikte inceleyeceğiz. Peki konuşmacılar kim diye soracak olursanız, IMF Başkanı Kristalina Georgieva, Uluslararası Yardım Kuruluşu CEO’su ve Birleşik Krallık Eski Çevre Bakanı David Miliband ile Google & Alphabet CFO’su Ruth Porat.

Bilindiği üzere tüm Dünya pandemi döneminin yaralarını sarıyor ve hepimiz de iyileşmesini bekliyoruz. Aşı ile başlayan “normale dönme” umutlarımız her geçen gün artıyor.  Ancak yaralarımız şu anlık iz kalacak gibi gözükmektedir. Hatırlandığı üzere IMF, 2020 yılını tanımlarken “Büyük Kapanma” başlığını kullanmıştı. 2021 yılı içinse  “Büyük Farklılık" başlığını kullanmaktan büyük endişe duyuyor.

Bu endişenin sebeplerine gelecek olursak, birincisi gelir kaybının gelişmiş ülkelerde %13, gelişmekte olan ülkelerde ise %22 bandı civarında olduğu tahmin ediliyor. Bu rakamlar gerçekten çok ürkütücü. Kriz ortamında gelişmiş ülkeler, vatandaşları ve işverenleri için büyük destek sağlama imkanına sahipler. Böylesine bir destek maalesef gelişmekte ve gelişmemiş ülkeler için ihtimaller arasında olmuyor. Örneğin, ABD, Almanya ve Birleşik Krallık gibi gelişmiş ülkeler, pandemi döneminde Gayri safi yurtiçi hasılalarının ortalama %24’ünü kullanarak güçlü yardımlar yaparken, gelişmekte olan ülkelerde bu oran %6, fakir ülkelerde ise %2 civarında. Zaten oldukça az olan gayri safi yurtiçi hasılalarının %2’si işleri  daha da zorlaştırıyor. Kısaca tüm bu durumlar, ülkelerin arasındaki mevcut farkın üstüne kat ve kat ekleyerek açılmasına sebep oluyor. Bu durumu sadece ekonomik olarak da düşünmek çok yanıltıcı, çünkü pandemi ile birlikte eşitsizlik, eğitim kısaca toplumsal olarak da zengin ile fakir arasındaki fark açılmıştır. 120 milyona yakın kişi pandemi döneminde aşırı yoksulluğa sürüklenmiştir. Eğer bu ülkelere, bu insanlara varlık transferi gerçekleştirilemezse, yeterli destek gösterilmezse ciddi olumsuzluklarla karşılaşılacaktır.

Bir kriz devam ederken, başka bir kriz, belki de en tehlikesi şu an yaklaşıyor: İklim Krizi. Kaliforniya’dan Avustralya’ya birçok yerde büyük yangınlara şahit oluyoruz. Milyonlarca insan bu durumdan etkileniyor ve yüz binlercesi “iklim mültecisi” olarak farklı bölgelere, ülkelere göç ediyor. Geçen ay yayımlanan Acil Durum İzleme Listesi raporunda, bu yıl 20 ülkede insani yardım ihtiyacında büyük artış bekleniliyor. Bu ihtiyaç sahibi insanlar Dünya nüfusunun %10’unu temsil ediyor, yaklaşık 200 milyon kişi. Peki bu durumun sebepleri nedir?  Çatışma. Çatışma, insanları aşırı yoksulluğa sürükleyen en önemli faktör. İkinci olarak COVID ve son olarak İklim Krizi.

IMF, İklim Krizine karşı tüm enstrümanlarını kullanıyor ve kullanmaya devam edeceğini belirtiyor. Kamu ve özel sektör kurumlarına konu hakkında tavsiyeler ve danışmanlık sağlayan IMF ayrıca daha yeni uygulamaya koyduğu, çeyreklik makro veri raporlarına “karbon yoğunluğu” bölümünü dahil edecek.

Çevresel ekonomiye geçiş, şüphesiz teknoloji ve inovasyon sayesinde olacaktır. Elektrikli taşıtlar, sıfır karbonlu fabrikalar ile teknolojinin getirmiş olduğu yenilikler maksimum derecede kullanılacaktır. Pandemi döneminin de göstermiş olduğu gibi teknoloji tam bir cankurtaran. Bize aşıyı hediye eden teknoloji, çalışma hayatımızdaki eksikliği de tamamlamıştır. Sadece şunu belirtmek gerekirse, Afrika nüfusunun %10'una internet erişimi sağlayabilirsek kıtanın GSYH'sı yaklaşık yüzde 4 yükselecek. İşte teknolojinin gücü…

Covid-19 öncesi dönem bitti, sırada Covid-19 sonrası düzen var. Düşünce yapımızı değiştirmek zorundayız çünkü “normallik” kelimesi sanırım yerini “anormallik”e bırakacak. Artık dijital dünyadayız. Analog dünya ile düşünüp dijital dünyadaki sorunları çözmeye kalkarsak başarısızlık kaçınılmaz olacaktır. Anormallik bundan sonra yeni normalimiz.