← Tüm notlar

dbLumina’nın 12 Aylık Finansal Kehanetleri

Deutsche Bank Research'ün yapay zekâ modeli dbLumina, büyük veriyi ve mega trendleri işleyerek önümüzdeki 12 ay için tahminler üretiyor.

 

Merhabalar,

Deutsche Bank Research Institute  tarafından hazırlanan ve gelecek aylara ait önemli tahmin ve analizleri içeren bu raporu ilginç kılan en önemli şey dbLumina isimli milyarlarca veriyi işleme kapasitesine sahip, teknoloji ve sosyal mega trendleri dikkate alan, yatırımcılarının hassasiyetini gözeten bir yapay zeka tabanlı modelleme kullanılması.  

dbLumina’ya göre gelecek 12 ayın finansal görünümü aşağıdaki gibi özetlenebilir:

  • Öncelikle hafife alınan risklerden bahsetmek lazım. Bunlar arasında merkez bankalarının fiziki altın rezervlerini tekrardan kendi ülkelerine taşıması, yapay zeka kullanımındaki “benzerlik” “aynılaşma” veya biraz daha derinlemesine ifade edecek olursak “singularity-tekillik”  kavramları ön plana çıkıyor. Bununla birlikte hem genel hem de işgücündeki yaşlanma ile Çin’in kritik mineraller üzerindeki hakimiyeti hafife alınan riskler olarak tanımlanıyor. Bunların birkaçını detaylandıralım.
  • İlk olarak Hollanda ve Fransa merkez bankaları, altın rezervlerini New York’tan çekerken, Dünya Altın Konseyi anketine göre merkez bankalarının %45'i önümüzdeki 12 ayda altın rezervlerini artırmayı planlıyor. Piyasalar altındaki bu yükseliş trendini geçici bir güvenli liman akışı olarak görüyor ancak büyük resim pek öyle değil 😊 Kurumlar, parçalanmış bir ticaret sisteminde dolar bazlı takas sistemlerinin ne derece kırılgan olduğunun farkında ve buna hazırlanıyorlar.  
  • IMF araştırmalarına göre standartlaştırılmış Büyük Dil Modellerine (LLM) aşırı bağımlılığın bilişsel çıktılarda yüksek düzeyde "aynılaşma” olduğunu gösteriyor. Piyasalar donanım kapasitesindeki üstel artış gerçekleşirse doğrudan ekonomik çıktının da devasa düzeyde artacağını varsayıyor. Ancak yapay zeka inovasyon yapmak yerine mevcut süreci standartlaştırırsa öyle beklenen “verimlilik patlaması” olmayacak. Peki verimlilik artışı yalan olursa ne olur? Teknoloji hisse senetleri aşağı yönlü yeniden değerlemeler yaşayabilir.
  • Avrupa Birliği parçalanıyor… Dahası yaşlanan nüfuz ve yetersiz emeklilik sistemleri, Avrupalı yaşlı insanların daha fazla süre çalışması anlamına geliyor. Düşük harcama eğilimine sahip yaşlı grubun daha uzun süre iş gücünde kalması ekonomiler için hem deflasyon hem de potansiyel GSYH’de sınırlamalara neden olabilir.
  • Çin, nadir toprak elementlerinde kritik paya sahip olurken bu alanda tansiyonu tırmandırmaktan geri durmuyor. Bazı ABD şirketlerine ihracat kısıtlaması getiren Çin, Batı’nın yüksek teknoloji ve dönüşüm kapasitesini zayıflatmak için elinden geleni yapmaktadır. Nadir toprak elementlerindeki bu politika, elektrikli araç, çip veya ilgili bileşenlerdeki maliyetleri artırabilir ve enflasyon ile sonuçlanan bu durum merkez bankalarını daha yüksek faiz oranlarına zorlayabilir.
  • Yeni gelişen temalara baktığımızda ise karşımıza “yapay zeka” çıkıyor ancak bildiğimiz şekilde değil. Yapay zekanın artık bir ticari üründen ziyade “ulusal güvenlik” meselesi haline gelmesi, jeopolitik olarak orta-güç ülkelerinin yükselişi, küresel tahvil bekçilerinin geri dönmesi ve K tipi ekonomik ayrışma...
  • ABD Başkanı Trump yapay zeka gelişimini jeopolitik bir yarış "Yapay zekayı kazanan her şeyi kazanır" olarak tanımlıyor. 2025 yılında AMD, belirli YZ çiplerinin satış gelirinin %15'ini ihracat lisansı karşılığında ABD hükümetine ödemeyi kabul etmiştir. Aslında bu durum her şeyi net şekilde anlatıyor.
  • Tek bir süper gücün hakim olmadığı Dünyamızda, ülkeler artık birden fazla ittifaklar yapıyor ve uluslararası ilişkiler kavramları yeniden şekilleniyor. Kanada Başbakanı Carney, ABD'ye olan bağımlılığı azaltmak için ilk yurt dışı ziyaretini Fransa ve İngiltere'ye yaparken Grönland, Batı desteği gelmediği takdirde Çin yatırımlarına yönelebileceğine yönelik sinyal verdi.
  • 1980'lerde Ed Yardeni tarafından türetilen Tahvil bekçisi, tahvilleri satarak enflasyonist olarak değerlendirilen parasal veya mali politikalara karşı protesto gösteren ve böylece getirileri artıran bir tahvil piyasası yatırımcısıdır. Eylül ayındaki şiddetli tahvil satışı ile 10 yıllık Alman tahvil getirileri 2009'dan bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. ABD Hazine Bakanı Bessent, G20 toplantısında "Dünya borca batmış durumda" beyanında bulundu.
  • Aşağıdaki tabloda 2026 yılının üçüncü çeyreğinde piyasaları en çok etkileyen 10 temanın S&P 500 endeksi üzerindeki etkisini görebilirsiniz. Özellikle yapay zeka ve yarı iletken temaları güçlü bir katkı verirken jeopolitik riskler, kalıcı enflasyon ve para politikalarındaki ayrışma toplamda yaklaşık %-7,5 negatif etki yaptı.

 

Sıra

Tema

S&P 500 Etkisi (%)

Anahtar Sürücü/Gerekçe

1

Teknoloji ve Yarı İletken Volatilitesi

4,70

Koreli çip üreticilerindeki sert hareketler ABD piyasalarında önemli hareketlilik yarattı.

2

YZ’nin Öne Çıkması ve Riskleri

3,70

YZ varoluşsal risk tartışmaları, YZ iş modellerinin önemini artırdı.

3

Yükselen Jeopolitik Çatışma

-3,20

Piyasalar İran ile kolay bir çıkış yolu olmadığını nihayet kavradı.

4

Kalıcı Enflasyonist Baskılar

-2,50

Yüksek enerji fiyatları ve süregelen maliyet baskıları.

5

Küresel Para Politikasında Ayrışma

-1,80

Merkez bankalarının farklılaşan faiz patikaları.

6

YZ ve "Big Tech" Üzerindeki İncelemeler

-1,10

Düzenleyici ve hukuki denetimlerin artması.

7

Borç Sürdürülebilirliği Endişeleri

-0,40

Kamu borç yükü ve bütçe açıkları.

8

Avrupa’da Siyasi Parçalanma

-0,30

Siyasi belirsizlikler ve bütçe krizleri.

9

Değişen Küresel Ticaret ve İttifaklar

-0,3 / +0,3

Tedarik zinciri dönüşümleri ve yeni ticaret blokları.

10

"Orta Güç" Ülkelerinin Yükselişi

0,10

Yeni bölgesel güç odaklarının oluşması.

Raporun ful versiyonuna bu bağlantıdan ulaşabilirsiniz.